Twórczość jednej z najciekawszych artystek XX w. przybliży wystawa w Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie. W najbliższą niedzielę – 7. Lipca, w 116. Rocznicę urodzin Fridy Kahlo, zostanie otwarta wystawa „Kolor życia. Frida Kahlo”. Wydarzenie zorganizowane jest między innymi przez Ambasadę Meksyku w Polsce oraz Colección Acervo INBAL – Museo de Arte Moderno, meksykańską instytucję kultury, zajmującą się popularyzacją tej kultury za granicą.
Frida Kahlo – życiorys meksykańskiej artystki
Magdalena Carmen Frieda Kahlo y Calderón była wyjątkową postacią. Swoją charyzmatyczną osobowością i wyjątkowym talentem fascynowała zarówno mężczyzn, jak i kobiety. Chociaż życie nie było dla niej łaskawe, korzystała z niego jak tylko mogła.
Niezwykłe są okoliczności, w jakich Frida zajęła się malarstwem. Na skutek wypadku autobusowego, do którego doszło, kiedy młoda Kahlo wracała ze szkoły, doznała ciężkich obrażeń. Jedna z poręczy przebiła ją na wylot, łamiąc jej żebra, kręgosłup w trzech miejscach, lewą nogę w jedenastu, a prawą miażdżąc, uszkadzając nerkę i wychodząc przez pachwinę.
Widok jej nagiego (zerwało z niej ubranie), zmasakrowanego ciała był przerażający i zdumiewający zarazem. Jednemu z pasażerów wysypała się złota farba w proszku, pokrywając nią Fridę. Ten drastyczny obraz niezwykle nawiązuje do pełnej groteski sztuki, jaką uprawiała w późniejszych lata Frida.
Źródło Buzz Feed News
Lekarze nie dawali jej dużych szans, ale dziewczyna cudem przeżyła. Leżąc przykuta do łóżka przez długie miesiące odnalazła pasję – sztukę. Godzinami przeglądała albumy i uczyła się malować. Drugim wypadkiem, który zdeterminował jej życie był Diego Riviera.
Związek z Diego Rivierą
Uznanego malarza i sekretarza generalnego Komunistycznej Partii Meksyku, młodziutka Frida upatrzyła sobie, będąc jeszcze nastolatką. Riviera nie był zbyt przystojny, był w dodatku żonaty i o 20. lat starszy.
Źródło Buzz Feed News
Jednak Frida była zafascynowana talentem i jego porywczą naturą. Nie zważając na fakt, że Diego ma już kilkoro swoich dzieci, uwiodła go – imponując mu fantazją, bystrością, a przede wszystkim swoją miłością do sztuki.
Przyszły teść Riviery przestrzegał go mówiąc, że – Frida jest chora, inteligenta i tkwi w niej demon.
Ślub jednak się odbył – w domu słynnej włoskiej fotograficzki Tiny Modotti. Z okazji zamążpójścia Frida postanowiła rozstać się rewolucyjnym mundurem i męskimi garniturami, na rzecz tradycyjnego stroju tehuańskiego, który po dziś dzień jest niezwykle charakterystyczny dla jej postaci.
Ogniste temperamenty obojga nie sprzyjały zachowaniu wierności. Frida Kahlo nie mogła wybaczyć Diegowi związku z jej siostrą, a on z kolei podejrzewał żonę o kolejne romanse, których nawiasem mówiąc było całkiem sporo. Romansowała zarówno z mężczyznami, jak i kobietami.
Niespożyta energia Fridy była niezwykle zaskakująca, wobec cierpienia jakiego doznawała w ciągu całego życia.
W dzieciństwie przeszła chorobę Heinego – Medina, w konsekwencji czego stała się niepełnosprawna.
Dodatkowo wypadek mocno ten stan pogłębił. Frida miała problemy z poruszaniem się, a rok przed śmiercią amputowano jej nogę. Największą jednak tragedią dla nie niej było to, że nie mogła dać Diegowi upragnionych dzieci.
W uśmierzeniu bólu pomagał jej alkohol. Ponoć zawsze nosiła przy sobie piersiówkę, z której dyskretnie pociągała koniak. Nie stroniła też od papierosów – na wielu fotografiach, w tym także ślubnej, trzyma w dłoni papierosa.
Źródło Buzz Feed News
W latach 50. na rok trafiła do szpitala, gdzie oddawała się malarstwu zdobiąc gipsowe gorsety, które musiała nosić. Sztuka była dla niej rodzajem terapii, który nie pozwolił Fridzie oddać się szaleństwu.
Dla Fridy Kahlo sztuka była prawdziwą pasją, a jej folklorystyczny charakter i oprawy z muszli, gipsu czy aksamitu, miały sprawiać wrażenie pewnej amatorszczyzny. Odwoływała się także do ówczesnego prymitywizmu, które wpisywały się w fascynacje rdzenną kulturą Meksyku.
Kiedy zainteresował się nią André Breton, pojechała do Paryża, gdzie przygotowywano jej wystawę. Frida nie wypowiadała się o paryskim środowisku artystycznym pochlebnie, jednak Paryż przyjął ją entuzjastycznie.
Ówcześni ojcowie sztuki nowoczesnej: Picasso, Kandinsky i Miró byli nią zachwyceni. Breton pisał, że sztuka Fridy Kahlo „to wstążka owiązana wokół bomby”. Później zachwycił się nią cały świat, a to zainteresowanie niezmienne jest do dzisiaj.
Najsłynniejsze dzieła Fridy Kahlo
Swój charakterystyczny styl Kahlo rozwinęła pod koniec lat 20. i w latach 30. XX wieku, podróżując z Diego pomiędzy Meksykiem, a Stanami Zjednoczonymi, gdzie pomieszkiwali.
Odważny miks surrealizmu i prymitywizmu z elementami folkloru prekolumbijskiego i religijnych symboli stał się rozpoznawczym znakiem artystki. Nasycone – intensywne kolory, po które sięgała – były jej ulubionym środkiem ekspresji.
Obrazy artystki, jak i ona sama – w bajecznie kolorowych sukniach inspirowanych meksykańskimi tradycjami, były powiewem egzotyki i świeżości dla artystycznej śmietanki Nowego Jorku lat 30. Tam miała miejsce jej pierwsza solowa wystawa, a jej najsłynniejsze obrazy zachwyciły nowojorczyków.
Co ciekawe – europejscy właściciele galerii uważali obrazy Fridy za zbyt odważne, by pokazywać je publicznie.
Źródło Well.pl
The Frame
Ultra kolorowy autoportret artystki odbił się szerokim echem w ojczyźnie Fridy. Stało się to za sprawą zakupu obrazu w 1939 roku przez paryski Luwr.
Kahlo stała się tym samym pierwszą meksykańską artystką, której prace można było podziwiać w tym prestiżowym muzeum. Był to krok milowy w karierze Fridy.
Swoją uwagę zwrócili na nią nie tylko europejscy surrealiści, ale także świat mody. Frida pojawiła się na okładce francuskiego wydania Vogue.
Źródło Centre Pompidou
Autoportret z naszyjnikiem z cierni i kolibrem
Obraz namalowany został w 1940 roku po rozwodzie z Rivierą. Przedstawia on malarkę w towarzystwie małpy, pantery i latających owadów.
Uwagę przyciąga cierniste pnącze oplatające szyję Fridy zwieńczone martwym kolibrem. Obraz obecnie jest częścią kolekcji Uniwersytetu Teksańskiego w Austin, w USA.
Źródło Niezła sztuka
Dwie Fridy
To jeden z najbardziej znanych obrazów artystki ukończony 1939 roku. Autoportret przedstawia dwie Fridy trzymające się za ręce. Jedna ma na sobie tradycyjną meksykańską, druga zaś wiktoriańską białą suknię.
Otwarte serca obu kobiet i krew sącząca się z przeciętej żyły symbolizują zabiegi chirurgiczne i cierpienie, jakie towarzyszyły jej w ciągu życia. Obecnie obraz podziwiać można w Muzeum Sztuki Współczesnej w Meksyku.
Źródło Burzy Feed News
„Kolor życia” – co zobaczymy na wystawie
W Podchorążówce zobaczyć będzie można trzy obrazy autorstwa Fridy Kahlo: „Tam wisi moja sukienka” (1933), który artystka zaczęła tworzyć, gdy wspólnie z mężem mieszkała w Nowym Jorku, a także „Kokosy” (1951) oraz „Martwą naturę z arbuzami” (1953).
Dwa ostatnie dzieła artystka namalowała na krótko przed śmiercią, gdy mimo ciężkiego stanu zdrowia starała się pozostać wierna swojemu stylowi życia, a siłę czerpała również z bliskości z naturą.
Ekspozycję wzbogacą archiwalne zdjęcia z życia artystki, pochodzące między innymi z Archives of American Art, Smithsonian Institution, a także film z 1941 roku autorstwa amerykańskiego fotografa Nicolasa Muray, bliskiego przyjaciela Fridy.
W archiwalnym materiale zobaczymy artystkę i jej męża Diega w ogrodzie ich Niebieskiego Domu (La Casa Azul).
Niezwykła instalacja plenerowa przedstawiająca słynny dom i ogród artystki będą częścią wystawy. Kształtem i malarskimi dekoracjami nawiązywać będzie do La Casa Azul w Coyoacan na przedmieściach Mexico City.
To tam Frida i Diego urządzili swój ogród, czerpiąc z motywów ludowych. Ściany domu pomalowali na niebiesko, a ogród wypełnili meksykańskim rękodziełem.
Wchodząc do przestrzeni wypełnionej żywymi kwiatami, poczujemy się jak we wnętrzu patio, w którym Frida uwielbiała spędzać czas, dopóki pozwalał jej na to stan zdrowia.
Sztuka Fridy nieustannie cieszy się ogromną popularnością. Świadczy o tym między innymi jej wartość. W 2021 roku na aukcji w Sotheby’s obraz Fridy Kahlo, autoportret zatytułowany „Diego i ja” z 1949 roku, sprzedany został za ponad 34,9 mln dolarów.
Źródło Atrimento
Dzieło stało się wówczas najdrożej sprzedaną pracą artysty z Ameryki Południowej.
Wystawę „Kolor życia. Frida Kahlo” oglądać można od 7. lipca do 3. Września, w Podchorążówce na terenie Łazienek Królewskich w Warszawie.
Agnieszka Zawadzka
