To już dzisiaj! 22 września przypada pierwszy dzień astronomicznej jesieni. Wciąż jeszcze towarzyszy nam uczucie nostalgii za minionym latem, a już nieśmiało spoglądamy w kierunku kolejnej pory roku, powoli dostrzegając jej atuty i uroki. Jesień wraz z całą feerią barw i kolorów potrafi być przecież niezwykle urzekająca.

Kto z nas nie lubi zaszyć się w domu pod kocem, z kubkiem gorącej herbaty i tabliczką pysznej czekolady. Jesień jest idealną porą, by obejrzeć wciągający serial, sięgnąć po dawno zapomnianą książkę, czy spędzić czas przy puzzlach lub grach planszowych z rodziną i znajomymi.

Jesień to nie tylko przedsmak zimy i wspomnienie lata. To również czas, gdy ludzie i przyroda przygotowują się do zimy.

Chcecie wiedzieć więcej?

Oto 10 ciekawostek na temat jesieni!

Jesień – astronomiczna czy kalendarzowa?

Na początek nieco teorii… Rozróżniamy jesień kalendarzową i astronomiczną. Pierwszy dzień kalendarzowej jesieni przypada zawsze 23 września. Jesień astronomiczna rozpoczyna się równonocą jesienną, która trwa aż do przesilenia zimowego, co na półkuli północnej oznacza okres pomiędzy 22 września a 22 grudnia. W tym roku nastąpi to dokładnie w środę, 22 września o godzinie 21.21.

A po lecie…

Po lecie, podobnie jak przedwiośnie czy przedzimie, stanowi uzupełnienie pór roku. Jest okresem przejściowym między latem a jesienią. Podczas tej pory średnie dobowe temperatury oscylują w granicach 10-15 stopni Celsjusza.

Liście zmieniają swoje kolory i…

Coraz więcej kolorowych liści w ciepłych barwach to nieomylny sygnał, że lato jest już za nami. Dni stają się coraz krótsze, zanika produkcja chlorofilu odpowiedzialnego za zieloną barwę liści. W zamian za to wytwarzany jest karoten, który sprawia, że zmieniają one kolor z zielonego na brązowy, rdzawy lub pomarańczowy.

…opadają z drzew

Wolno opadające liście tworzą pod naszymi stopami wielobarwny dywan. Drzewa tracą liście, aby podczas zimy zachować zapas wody.

Kasztany – dary jesieni

Kasztany są nieodłącznym symbolem jesieni. Chętnie zbieramy je dla ich urody, ale cieszą też oczy jako własnoręcznie wykonane dekoracje, figurki czy stroiki. Lubimy także nosić kasztany w kieszeni z uwagi na ich zdrowotne właściwości. Są naturalnym odpromiennikiem jak również mają szerokie zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym.

Na bazie kasztanów produkuje się maści, kremy i żele, stosowane na przykład przy leczeniu obrzęków czy żylaków.

Chomikowanie zapasów

Jesień to czas zbierania płodów ziemi i sezon na ich przetwarzanie. Wielu z nas przygotowuje przetwory, dżemy, kiszonki, koncentraty czy marynuje grzyby. Skupiamy się na walorach smakowych i odżywczych, a może spróbujmy w „słoikach” zamknąć również wspomnienie o lecie i szybko umykającej złotej polskiej jesieni. Człowiek nie jest jedynym stworzeniem, które przygotowuje zapasy z myślą o zimie.

Wiele gatunków ptaków i zwierząt gromadzi niezbędny prowiant, by przetrwać bez szwanku zimne i śnieżne miesiące.

Wędrówki ptaków

Jesienią, niektóre gatunki ptaków opuszczają Polskę, nie przetrwałyby bowiem tutaj nadchodzących zimnych miesięcy. Do „ciepłych krajów” odlatują m.in. bociany, żurawie i kaczki. Wraz z nastaniem jesiennej aury nad Polską zaczynają się krzyżować ich szlaki przelotowe. Część migrującego ptactwa będzie się kierowała do Afryki i Azji.

Natomiast skrzydlaci goście przylatujący z północnego-wschodu zabawią u nas na dłużej, spędzą zimę na północy kraju.

Jesienna aura

Pod względem średniej temperatury jesień jest najbardziej umiarkowaną porą roku. Jednocześnie, w skali rocznej charakteryzuje się największą ilością opadów. Dzień jest krótszy, dociera do nas mniej promieni słonecznych, co przyczynia się do gorszego samopoczucia i obniżonego nastroju. Nieprzypadkowo, chociaż nie do końca słusznie, jesień uważana jest za najbardziej depresyjną porę roku.

A tymczasem na półkuli południowej…

Gdy na półkuli północnej rozpoczyna się jesień, nasi sąsiedzi na półkuli południowej cieszą się początkiem wiosny. Pory roku są zdeterminowane przez ilość promieni słonecznych, jaka dociera do Ziemi w konkretnym czasie. Na półkuli południowej mamy do czynienia z półrocznym przesunięciem, a za miesiące jesienne uznaje się tam marzec, kwiecień i maj.

Jesień po angielsku

W języku polskim mamy tylko jedno określenie na tę porę roku – jesień. Natomiast słownik polsko-angielski przy haśle jesień podaje dwa pojęcia: autumn i fall. Możemy stosować je wymiennie, choć warto pamiętać, że Brytyjczycy mówią autumn, natomiast w Stanach Zjednoczonych przeważa forma fall.

Polska złota jesień, potocznie zwana babim latem, potrafi być urokliwa i malownicza. Bogactwo kolorów, szelest liści pod stopami, rodzinne zbieranie kasztanów, rozgrzewająca herbata z cytryną w ciepłym domu…

Każda pora może być wyjątkowa, wystarczy tylko dostrzec jej piękno.

Agata Gortat – Wojakowska